Omar El Akkad, Któregoś dnia okaże się, że wszyscy od zawsze byli przeciwko [Obroty]

 

Najbardziej złośliwy chichot historii polega na tym, że "nigdy więcej" okazało się nie znaczyć dokładnie tego, co miało pierwotnie oznaczać. Od czasu II wojny światowej raz po raz obserwujemy, jak dokonują się zbrodnie, przy milczącej zgodzie tzw. Zachodu, którą tak naprawdę jest bierność państw, które mogłyby wyrazić sprzeciw. A potem, gdy kurz opada, gdy nie można już negować skali koszmaru bądź gdy negowanie przestaje być konieczne, okazuje się, że wszyscy byli przeciw. I właśnie o tym jest książka Omara El Akkada Któregoś dnia okaże się, że wszyscy od zawsze byli przeciwko.

 Książka nagrodzona National Book Award 2025 w kategorii literatury faktu.

25 października 2023 roku, po zaledwie trzech tygodniach bombardowania Gazy, Omar El Akkad opublikował na Twitterze wpis: „Któregoś dnia, gdy będzie już bezpiecznie, gdy nazywanie rzeczy po imieniu nie będzie miało przykrych konsekwencji, kiedy będzie już za późno, by kogokolwiek pociągnąć do odpowiedzialności, okaże się, że wszyscy od zawsze byli przeciwko”. Ten tweet został wyświetlony przez użytkowników 10 milionów razy.

W wieku 16 lat El Akkad wyemigrował z rodziną do Kanady, żywiąc wiarę, że Zachód obiecuje prawdziwą wolność. Myślał, że to miejsce sprawiedliwości dla wszystkich. Jednak w ciągu ostatnich dwudziestu lat, relacjonując „wojnę z terroryzmem”, zmiany klimatyczne, protesty Black Lives Matter i wiele innych doniosłych wydarzeń, a przede wszystkim obserwując niepowstrzymaną rzeź w Gazie, El Akkad doszedł do wniosku, że wiele z tego, co Zachód obiecuje, jest kłamstwem, że zawsze będą istniały całe rzesze tych, których Zachód nie widzi i nie traktuje jak „ludzi”, że Arabowie, muzułmanie, imigranci i różne inne grupy nigdy nie zaznają zachodnich wolności i przywileju.

Któregoś dnia okaże się, że wszyscy od zawsze byli przeciwko to zapis tego bolesnego dojścia do prawdy, zapis moralnych zmagań z tym, co znaczy – gdy jest się obywatelem USA i zarazem ojcem – próbować odnaleźć poczucie sensu i nadziei w czasie rzezi, to wreszcie książka-oskarżenie i pisany z bólem serca list o rozstaniu z Zachodem.

Ten poruszający, brutalnie szczery esej, wywiera piorunujące wrażenie. I jest właściwie pozycją, której nie zamierzam recenzować. To jedna z tych pozycji, które obnażają w pełni hipokryzję Zachodu i odzierają ze złudzeń, że w momencie próby będzie można liczyć na wsparcie. Tę książkę powinien przeczytać każdy, a ocenianie jej w obecnej sytuacji nie jest uprawnione. 

Swój esej napisał autor niesamowicie precyzyjnie, dając popis zarówno erudycji, jak i umiejętności budowania przystępnego, zrozumiałego przekazu. Wiąże w tym wywodzie wnikliwe obserwacje sytuacji w Palestynie, narracji prowadzonej przez Izrael i sojusznicze państwa, z własnymi doświadczeniami jako migranta arabskiego pochodzenia. W spójny, zwięzły sposób obnaża utrwalany przez dziesięciolecia mechanizm negacji ludzkiego cierpienia w imię interesu polityczno-ekonomicznego.

To książka, która boli i odziera ze złudzeń. Prowadzi też do smutnej refleksji i pokazuje, że w obecnym kształcie geopolityki nie ma przed tym mechanizmem ucieczki. Przepełnia smutkiem i poczuciem bezsilności jednostki wobec przewagi systemowej i finansowe. Najgorsze w tym wszystkim jest, że trafi najprawdopodobniej wyłącznie w ręce przekonanych, bo ci, którzy mają jeszcze wątpliwości, kto w obecnej sytuacji jest sprawcą, a kto ofiarą, zwyczajnie nie chcą przejrzeć na oczy i dać się przekonać. Negacja pozwala im pozostać w bezpiecznym kokonie i pozwala pozostać biernym w chwili, kiedy jednostki na całym świecie ryzykują karierą, reputacją i życiem, by upomnieć się o los tych, których pozbawiono głosu. To książka, która spędza sen z powiek i nie pozwala na obojętność, pełna trafnych spostrzeżeń i zasadnych argumentów. Bardzo warta uwagi.

Autor: Omar El Akkad
Tytuł: Któregoś dnia okaże się, że wszyscy od zawsze byli przeciwko 
Tłumacz: Agata Ostrowska
Wydawca: wydawnictwo Obroty

Egzemplarz własny