Quentin McDermott, Oskarżona [Filia na faktach]

 

Co pomyślelibyście o kobiecie, której czworo dzieci umiera w wieku niemowlęcym. Nie jednocześnie, bo kolejne dzieci rodziły się już po śmierci swojego rodzeństwa. Nieszczęśliwy zbieg okoliczności czy celowe działanie? Jak wielu z nas trudno byłoby uwierzyć w przypadek. Nawet bez wiedzy o ukutym niegdyś na potrzeby m.in. wymiaru sprawiedliwości prawu Meadowa, zdyskredytowanej już zasady, która głosi: „jedna nagła śmierć łóżeczkowa w rodzinie to tragedia, dwie to stan podejrzany, a trzy to morderstwo, dopóki nie udowodni się inaczej”. Ale nasz osąd to jedno, a prawo do wyroku rozstrzygającego winę ponad wszelką wątpliwość to drugie. Niestety, błędna zasada pociągnęła za sobą niejeden wyrok dla matek, które straciły dzieci. I o jednej z takich spraw opowiada właśnie Quentin McDermott w reportażu Oskarżona.

W 2003 roku Kathleen Folbigg została uznana za winną uduszenia czwórki swoich dzieci. Eksperci medyczni zeznający podczas procesu twierdzili, że nigdy wcześniej nie spotkali rodziny, w której troje lub więcej dzieci zmarło z przyczyn naturalnych. Kobieta została skazana na 40 lat więzienia.

Ale czy naprawdę była winna?

Dziennikarz śledczy Quentin McDermott rekonstruuje tę sprawę z niezwykłą precyzją i reporterską pasją, pokazując kulisy śledztwa, medialnej nagonki oraz przełomowych odkryć genetycznych, które po latach podważyły ustalenia procesu.

To nie tylko fascynujący reportaż kryminalny, ale także poruszająca historia o błędach wymiaru sprawiedliwości, sile uprzedzeń, granicach wiedzy medycznej oraz ogromnej mocy nauki i dziennikarstwa śledczego.

Najważniejsze nagrody i nominacje:

· Ned Kelly Awards w kategorii Najlepszy True Crime 2025,

· Książka Roku w True Crime Awards 2026,

· Walkley Awards 2025.

To naprawdę wstrząsająca historia i rewelacyjny reportaż kryminalny, który powstawał na bazie toczącej się latami walki o sprawiedliwość dla skazanej za zabójstwa dzieci Kathleen Folbigg. 

Autor bardzo sumiennie wprowadza czytelnika w kontekst sprawy, cofając się nawet do czasu rodzinnej tragedii, kiedy w wyniku zabójstwa przez partnera życie straciła matka bohaterki. Może się wydawać, że niewiele to wnosi do samej sprawy, jednak dla sądu, a przynajmniej dla oskarżenia nie bez znaczenia pozostawał fakt, że Kathleen miała te same geny co morderca jej matki. Dla nas zaś nie bez znaczenia jest wiedza o tym, jak trudne dzieciństwo mogło ukształtować ją samą jako osobę.

McDermott z dużą starannością odtwarza bieg wypadków prowadzących do śmierci każdego z dzieci Folbigg i dostępnych ówcześnie diagnoz, a potem przebieg samego procesu i wpływu różnych okoliczności i niuansów na wyrok. Wbudowuje tę historię w szerszy kontekst spraw, kiedy również skazywano matki, ale też dokładnie wyjaśnia, na czym polegało prawo Meadowa i jak było stosowana. Objaśnia również, na czym polegał błąd tej teorii.

Książka McDermotta to bardzo solidna praca, próbując uchwycić i przedstawić w zrozumiały sposób wszystkie aspekty sprawy. I udaje się to autorowi osiągnąć, tak że sprawa pozostaje jasna także dla czytelników spoza australijskiego kręgu. Jednocześnie autor świetnie buduje i podtrzymuje napięcie, choć przecież wynik batalii sądowej jest powszechnie znany. Cała publikacja napisana jest z szacunkiem do samej Folbigg, ale też jej zmarłych dzieci i pozwala zrozumieć ogrom tragedii, która dotknęła rodzinę.

Rzeczowy ton narracji wcale nie oznacza braku emocji, bo te w przypadku tak rażącej niesprawiedliwości są nieuniknione. Ale - co ważne - autor nie wpada w sensacyjny ton, nie ma tu miejsca na tabloidowe domysły, są fakty, dowody lub wprost wyrażone wątpliwości, których może nie da się jednoznacznie rozstrzygnąć, ale stanowią istotną zmienną w procesie walki o sprawiedliwość.

Wstrząsająca i bolesna jest to historia, ale jednocześnie wartościowy i interesujący reportaż. Solidnie udokumentowany, powstały na gruncie wieloletniej pracy reporterskiej, konsultacji i kontaktu z samą tytułową oskarżoną. Warte uwagi dla każdego, kogo interesują kwestie procesów sądowych i walki o uniewinnienie.

Autor: Quentin McDermott
Tytuł: Oskarżona 
Tłumacz: Joanna Krystyna Radosz
Wydawca: wydawnictwo Filia na faktach

Egzemplarz recenzencki