[#cotamwkomiksie] Yuval Noah Harari, Daniel Casanave, David Vandermeulen, Sapiens. Opowieść graficzna. Część 4. Wiek rewolucji [Wydawnictwo Literackie]

 

Pamiętam, jak duże wrażenie zdobiła na mnie książka Sapiens Yuvala Noaha Harariego. Jednak oryginalne wydanie  straszyło objętością. Ci, którzy kupowali tę książkę, często odkładali ją na półki... nieprzeczytaną. Ceniłam ten tytuł za rozmach. Harari wziął na warsztat całą historię naszego gatunku i odarł ją z pompatyczności, udowadniając, że ludzkie cywilizacje zbudowaliśmy na wspólnych mitach i wyobraźni. Ale jako czytacz nałogowy muszę przyznać, że ściana tekstu potrafiła momentami zmęczyć. Lektura tej publikacji wymagała pełnego skupienia. Ale okazuje się, że można poznać tę historię inaczej, bo została zaadaptowana na powieść graficzną. I niedawno pojawiła się jej czwarta część zatytułowana Wiek rewolucji, która domyka cykl i udowadnia, że obraz po prostu odciąża głowę.

Najsłynniejsze dzieło Harariego w odsłonie graficznej

W czwartej i ostatniej części monumentalnej serii komiksowej Harari analizuje, jak myślenie naukowe zdominowało XVI wiek, wyprzedzając religię i filozofię oraz napędzając ekspansję imperialną, kolonializm i rewolucję przemysłową.

Na początku XVI wieku mogło się wydawać, że po wielkich odkryciach geograficznych ludzkość osiągnęła apogeum rozwoju pod względem medycznym, gospodarczym i militarnym. Jak więc przeszliśmy od średniowiecznych zwojów do e-booków, od liczydeł do komputerów, od drewnianych statków do atomowych okrętów podwodnych? Jak poderwaliśmy się z powierzchni Ziemi, by wreszcie dotrzeć na Księżyc?

Yuval Noah Harari twierdzi, że motorem rewolucji naukowej były niewiedza i ciekawość. To one uruchomiły potężne sprzężenie zwrotne między nauką, polityką i kapitalizmem, przyspieszając odkrycia i przekształcając świat na niespotykaną wcześniej skalę.

Równie wciągająca jak poprzednie części, wnikliwa i barwna opowieść o ludzkiej historii, przeznaczona dla dociekliwych umysłów w każdym wieku.

Przystępność to potężna zaleta tej komiksowej adaptacji. Obraz załatwia sprawę tam, gdzie w oryginale problem zajmował kilka stron. David Vandermeulen i Daniel Casanave przekładają gęste od znaczeń koncepcje Harariego na język komiksu.  I robią to sprawnie.

Nie ma tu infantylizacji. Rysunki Casanavego bazują na specyficznej, nieco karykaturalnej kresce. Postacie historyczne przestają być jedynie figurami. Stają się zwykłymi ludźmi z krwi i kości, co mocno zbliża narrację do czytelnika. Kiedy autorzy tłumaczą mechanizmy wczesnego kapitalizmu, widzimy to na prostych kadrach wyrwanych z codziennego życia. Wizualne skróty pozwalają szybciej przetworzyć zawiłości dawnej polityki czy ekonomii. Humor sytuacyjny rozładowuje natomiast natłok informacji.

Ale to wciąż twarda literatura faktu. Formuła graficzna daje po prostu wybór. Osoby zniechęcone gęstym drukiem dostają alternatywę. Przekaz nic na tym nie traci, a drapieżność oryginalnych przemyśleń Harariego zostaje w pełni zachowana. Sama odświeżyłam te informacje z dużą przyjemnością. Okazuje się, że medium komiksowe niesie ciężar literatury popularnonaukowej bez najmniejszego zarzutu.

Autor: Yuval Noah Harari, Daniel Casanave, David Vandermeulen
Tytuł: Sapiens. Opowieść graficzna. Część 4. Wiek rewolucji 
Tłumacz: Maria Jaszczurowska
Wydawca: Wydawnictwo Literackie

Egzemplarz recenzencki