Justyna Hankus, Dobranoc, Europo: 14 opowiadań wewnętrznych [Powergraph]

 

Są takie dni, kiedy w codziennym pędzie jedyne, na co mam siłę, to lekka, niezobowiązująca lektura. Ale bywają też momenty, w których czuję potrzebę literackiego wyzwania – zatrzymania się i mocnego zanurzenia w tekście. Jak pewnie wiecie, książki nieoczywiste potrzebują przestrzeni. Potrzebują naszej uwagi i miejsca w życiu wygospodarowanego wyłącznie na refleksję. Z takim właśnie nastawieniem trzeba podejść do najnowszej książki Justyny Hankus Dobranoc, Europo: 14 opowiadań wewnętrznych, i od razu powiem: to nie jest lektura na jeden wieczór.

Europa zasypia. Czy jeszcze się zbudzi?

Mroczne korytarze Luwru w noc św. Bartłomieja i hedonistycznie rozpasane szwajcarskie słodycze. Tajemnicza kochanka z jutlandzkich wrzosowisk i diabeł ośmieszony w czeskim pensjonacie. Heideggerowskie bycie-w-świecie i rejs z Beatrice jedną z rzek Hadesu.

W czternastu intrygujących opowiadaniach Justyna Hankus kreśli mapę pragnień, lęków i przewin Starego Kontynentu. Erudycja i literacka wyobraźnia autorki stwarza przestrzeń, w której zaciera się granica między jawą a snem, historią i mitem, patosem a groteską.

Dobranoc, Europo to czternaście intrygujących, mocno onirycznych tekstów, które autorka określa mianem „opowiadań wewnętrznych”. Ten przymiotnik idealnie oddaje to, co dzieje się podczas czytania. To historie, które rezonują gdzieś w środku. Hankus zabiera nas w podróż, w której zacierają się granice między jawą a snem, mitem a twardą historią. Jest to jednak podróż, w którą rusza się bez ostrzeżenia. Autorka wrzuca czytelnika w kolejne historie bez wstępów i ostrzeżeń, co bywa oszałamiające i czasem dezorientujące.

Dlatego muszę was uczciwie uprzedzić: to literatura wymagająca, z bardzo wysokim progiem wejścia. Justyna Hankus operuje gęstym, poetyckim stylem, bawi się formą, konwencjami, a jej opowiadania przepełnione są ukrytymi odniesieniami do sztuki i filozofii. I często potrzeba refleksji, żeby je rozszyfrować. Tu nie ma pędzącej akcji, która porwie od pierwszej strony. I zdecydowanie nie jest to książka, którą można czytać „przy okazji”, między innymi zajęciami. Jeśli spróbujecie połknąć ten zbiór w całości, najprawdopodobniej się od niego odbijecie.

Dobranoc, Europo dosłownie domaga się czasu. To teksty stworzone do smakowania i samodzielnego interpretowania. Każde z czternastu opowiadań zasługuje na to, by po przeczytaniu ostatniego zdania odłożyć książkę i pozwolić ukrytym sensom się wyklarować. Czy warto? Zdecydowanie, jeśli szukacie intelektualnej uczty i nie boicie się prozy, która zmusza do pracy szare komórki. Hankus stawia pytanie o to, czy  Europa zapadająca w dziwny sen się z niego wybudzi? Warto poszukać własnej odpowiedzi na to pytanie.

Autor: Justyna Hankus
Tytuł: Dobranoc, Europo: 14 opowiadań wewnętrznych
Wydawca: wydawnictwo Powergraph

Egzemplarz recenzencki