[#dlamalucha] Olivier Tallec, Czy on śpi? [Druganoga]

 

Są tematy, na które nie potrafimy lub (a może "i") nie chcemy rozmawiać z dziećmi. Tabu pojawia się często tam, gdzie i w dorosłym jest opór. A wśród takich tematów z pewnością wymienić należy śmierć. Rzecz omijana szerokim łukiem, o ile nie zmusi nas do rozmowy życie. Jednak – jak pokazują liczne badania* – także o śmierci warto, a nawet trzeba z dziećmi rozmawiać. A ja zawsze powtarzam, że najlepiej zacząć rozmowę od wspólnej lektury. I tu polecić mogę Czy on śpi? Oliviera Talleca.

Dziś Pok i ja znaleźliśmy kosa na ścieżce. Leżał sobie spokojnie. Pewnie spał. Usiedliśmy w ciszy i czekaliśmy, aż się obudzi.

Czy on śpi? Dlaczego się nie rusza? A może już nigdy się nie obudzi? Wiewiórka, Pok i Ginter próbują znaleźć odpowiedzi na pytania, których dorośli wolą unikać. Bohaterowie oswajają jedno z najtrudniejszych doświadczeń, jakie może spotkać dziecko. Nie mają gotowych odpowiedzi ani nie prawią morałów – krok po kroku dochodzą do tego, co to znaczy żegnać się z kimś, kto już nie wróci.

„Czy on śpi?” to mądra opowieść o pożegnaniu, sile drobnych rytuałów, pamięci i o tym, że ktoś, kogo już z nami nie ma, wciąż może “jeszcze trochę tu być” – we wspomnieniach przyjaciół, ulubionym miejscu, stosie kolorowych liści, śpiewie innego ptaka. Olivier Tallec opowiada o stracie tak, jak potrafi tylko on – oszczędnym tekstem i malarską ilustracją, bez patosu, z czułością i miejscem na zadumę.

Przepięknie jest ta opowieść namalowana. I to ilustracje jako pierwsze przyciągają oko. W końcu zajmują całe strony lub rozkładówki i skupiają uwag. Mają w sobie mnóstwo uroku i ciepła, które doskonale równoważy ciężar podejmowanego tematu.

Bo historia do lekkich nie należy. W końcu to opowieść o śmierci. I o tych, którzy stykają się z nią może po raz pierwszy. Zamknięta w prostych zdaniach, w krótkim, łatwym do śledzenia tekście. Łatwym do przyswojenia przez malucha i pozwalającym wprowadzić go w temat w sposób nieprzesadnie obciążający.

Ta książka doskonale buduje płaszczyznę do rozmowy o śmierci. Dla tych dzieci, które już się z nią zetknęły (choćby w przypadku śmierci domowego pupila), i dla tych, które mają szczęście mieć to doświadczenie jeszcze przed sobą. Nie zagłębiamy się tu w proces odchodzenia, ale w smutek w obliczu faktu. W te uczucia, które zwykle się pojawiają - zaskoczenie, niedowierzanie i akceptacja. I przyglądamy się tym pozornie drobnym rytuałom, które służą pożegnaniu zmarłego, ale też pomagają pogodzić się żywym z odejściem.

Piękna to i wzruszająca opowieść. Prosta z pozoru, ale budująca przestrzeń do niejednej głębokiej rozmowy. Przemyślana, pełna ciepła i niosąca ukojenie, mimo wago podjętego tematu. Cudowna.

Autor: Olivier Tallec
Tytuł: Czy on śpi? 
Tłumacz: Dorota Hartwich
Wydawca: wydawnictwo Druganoga

Egzemplarz recenzencki

----------------------------------

* Informacje o tym, jak rozmawiać z dzieckiem o śmierci, przeczytać można na stronie Uniwersytetu SWPS.

Inne warte uwagi źródło: Los Angeles Childrens Hospital

Publikacja badań o tym, jak dzieci rozumieją śmierć.