[#patronat] Dorota Combrzyńska-Nogala, Drewniana walizka [Wydawnictwo Literatura]

 

Wojny dorosłych - historie dzieci to seria Wydawnictwa Literatura której kibicuję już ponad 10 lat, z dużym okładem. Jest ona zachwycająca z punktu widzenia rodzica, pedagoga, miłośnika historii i literatury. Starannie wyselekcjonowane opowieści, które ukazują się w jej ramach, zawsze niosą wartość dla małego odbiorcy. Dlatego najnowszą część, książkę Drewniana walizka Doroty Combrzyńskiej-Nogali, z dumą objęłam patronatem.

Mam siedem lat i bardzo ważny plan. Muszę zdobyć walizkę. Nie, nie dlatego, że wybieram się w podróż. Po prostu przez naszą wieś przechodzą ludzie, którzy uciekają przed wojną, i już wiem, że pewnego dnia taka walizka może być bardzo potrzebna i mojej rodzinie. Problem w tym, że walizka jest droga. Dlatego robię na drutach, sprzedaję skarpety i szaliki, uczę się liczyć i czytać, chociaż zamknęli szkołę. Wiem, że wiedza mi się przyda tak samo jak walizka. Oparta na prawdziwej historii opowieść o dzieciństwie w czasie wojny, o samodzielności i odwadze, która nie zawsze oznacza walkę. Czasem oznacza wytrwałość w dążeniu do celu.

Ta książka jest wyjątkowa z wielu powodów. Przede wszystkim pokazuje nieco inne oblicze II wojny światowej niż to, które najczęściej eksplorują książki. Bo wojna toczy się dla bohatera trochę w oddaleniu. Wieś, w której mieszka, nie jest bezpośrednim obiektem wojennych działań, nie ma więc spadających bomb, nie ma powszechnego terroru. A jednak nieubłaganie ta wojna wkracza w życie mieszkańców. A to w postaci przejeżdżających przez okolicę uchodźców, a to poczucia niepokoju. A to w postaci wysyłania lokalnej młodzieży na roboty w głąb Niemiec. Taki obraz pozwala pokazać najmłodszym, że wojna wpływa na życie ludności w różny sposób, czasem pozornie mniej dramatyczny, ale to nie znaczy, że można jej wpływu uniknąć całkowicie.

Świetne jest też to, że choć ciąg zdarzeń wywołuje kontakt małego bohatera z uchodźcami, to sama historia ma też inny wydźwięk i dodatkowe przesłanie. Bo z jednej strony jest opowieścią o niepokoju o los rodziny w przypadku konieczności ucieczki. Autorka świetnie pokazuje, że na małego ....(Tadka) nie działają uspokajające słowa dorosłych, zapewnienia, że oni nie będą musieli uciekać. Chłopiec nie potrafi wyzbyć się niepokoju, a żeby nie być bezradnym, skupia się na zdobyciu walizki. Powiedzielibyśmy „absurd”, ale finalnie zrozumiała potrzeba zdobycia kontroli w niepewnej, niepokojącej sytuacji.

Jednak sama opowieść wykracza poza realia wojny i niesie ponadczasowe przesłanie. Jest to bowiem opowieść o determinacji chłopca, który szuka sposobu na osiągnięcie celu, a nie czeka, aż rozwiązanie znajdzie się samo. Chłopiec nie oczekuje, że dostanie walizkę na zawołanie, ale odkrywa cały łańcuch zależności, który doprowadzi go do realizacji celu. Praca, wymiana przysług, życzliwość, konsekwencja w działaniu i rozwijanie umiejętności okazują się może nie prostą, ale ambitną i właściwą drogą do sukcesu. Chyba nigdy podobne przesłanie nie było bardziej potrzebne niż obecnie, kiedy wielu młodych ludzi oczekuje natychmiastowego spełniania zachcianek.

Walor edukacyjny całej historii podkreśla fakt, że historia walizki nie jest zmyślona, a oparta na faktach. Młody odbiorca w finale może zobaczyć zdjęcia bohatera opowieści i jego rodziny i poznać kilka biograficznych faktów. To sprawia, że jeszcze mocniej wybrzmiewa prawda o wojnie, ale też o determinacji małego bohatera.

To świetna opowieść, zarówno jako część większej serii, jak i samodzielna historia. Jako kolejne oblicze wojny i zapis dziecięcych doświadczeń, ale też inspirująca historia o determinacji i sprawczości najmłodszych. Polecam bardzo.

Autor: Dorota Combrzyńska-Nogala
Tytuł: Drewniana walizka 
Ilustracje: Kasia Kołodziej
Seria: Wojny dorosłych – historie dzieci
Wydawca: Wydawnictwo Literatura

Egzemplarz patronacki