Aleksandra Janiszewska-Cardone, Śledź w soli. Północne szlaki sztuki [Filia Literacka]

 Aleksandra Janiszewska-Cardone, Śledź w soli. Północne szlaki sztuki [Filia Literacka]

Obcowanie ze sztuką jest czymś wspaniałym. Podczas każdej z moich podróży staram się odwiedzić muzeum lub galerię, żeby zobaczyć na własne oczy to, o czym czytałam lub co oglądałam (często już za dzieciaka) w albumach wypełniających domową biblioteczkę. Ale bardzo lubię też mądre przewodnictwo, czyli wszelkie publikacje, które prowadzą mnie do tego świata sztuki, które uczą, na co i jak patrzeć, podpowiadają niebanalne drogi pogoni za sztuką albo są sposobem na dzielenie się z innymi własną wrażliwością i własnym spojrzeniem na sztukę. Dlatego właśnie nie oparłam się Śledziowi w soli. Północnym szlakom sztuki Aleksandry Janiszewskiej-Cardone.

Co wspólnego mają solony śledź i wielkie malarstwo? Więcej, niż mogłoby się wydawać. Tak jak śledź przez wieki pozwalał przetrwać długie morskie wyprawy, tak sztuka potrafi stać się czymś więcej niż pięknym obrazem – zapisem ludzkich namiętności, marzeń i walki o przetrwanie.

W dziesięciu osobistych opowieściach dr Aleksandra Janiszewska-Cardone, historyczka sztuki, autorka podcastu „Otulina o sztuce” i kuratorka zbiorów malarstwa europejskiego w Muzeum Narodowym w Warszawie, zabiera czytelnika w podróż wokół Morza Bałtyckiego i Północnego – od Polski po Holandię, od Estonii po Wielką Brytanię. Tropi dzieła, za którymi kryją się zaskakujące historie: zwaśnionych bankierów sportretowanych na jednym tryptyku, królowej walczącej o wolność, mistrza iluzji oszukującego ludzkie oko czy intymnego portretu małżeńskiego, który przywraca wiarę w miłość.

To książka o obrazach, ale przede wszystkim o ludziach. O podróżowaniu, patrzeniu i odkrywaniu tego, czego nie widać na pierwszy rzut oka.

Najciekawsze historie sztuki zaczynają się tam, gdzie kończy się muzealna etykieta.


Aleksandra Janiszewska-Cardone, Śledź w soli. Północne szlaki sztuki [Filia Literacka]

Lektura książki jest tak naprawdę przesiąkniętą sztuką podróżą wokół Bałtyku. Przez Polskę, Estonię, Danię, Holandię czy Wielką Brytanię podążamy tropem konkretnych, wybranych przez autorkę obrazów i ich twórców. Każdy przystanek na tej drodze to chwila, by pochylić się nad dziełem, jednym, wartym przestudiowania. Każdy taki przystanek umieszcza też wspomniane dzieło w kontekście miejsca, twórcy, nurtów w sztuce. Możemy się nim zachwycać bez tej wiedzy, ale to ona wzbogaca doświadczenie i przypomina, że w obcowaniu ze sztuką nie chodzi tylko o pogoń za kolejnymi pracami w galerii czy muzeum, ale właśnie o ten przystanek, refleksję i doznania.

Mamy tu dziesięć esejów, z których każdy jest mieszanką wiedzy i emocji. Poznajemy kulisy powstania słynnych Ambasadorów Hansa Holbeina w Londynie, odkrywamy losy zwaśnionych bankierów uwiecznionych na jednym tryptyku, zaglądamy do Delftu i Amsterdamu, a także poznajemy zapomniane artystki, takie jak Michaelina Wautier z Brukseli. Autorka opowiada szalenie wciągająco, a zarazem przystępnie, tak, by nawet odbiorca z nikłą znajomością tematu świetnie się w niej odnalazł.

Aleksandra Janiszewska-Cardone, Śledź w soli. Północne szlaki sztuki [Filia Literacka]

Atutem publikacji jest dla mnie także brak suchego, pełnego naukowych terminów tonu. To nie bezosobowy wywód, ale osobista opowieść, która odsłania przed czytelnikiem nie tylko tajniki czytania dzieł sztuki i ich historię, ale też wrażliwość samej autorki. To spojrzenie pozostaje nadal uniwersalne i pozostawiające przestrzeń dla indywidualnego odbioru, ale jednocześnie uchyla drzwi do osobistych fascynacji. I pozwala zrozumieć klucz, według którego dobrane zostały dzieła. Z tą wrażliwością możemy się utożsamić bądź nie, wszak każdy z nas jest inny, ale na pewno możemy ją zrozumieć i zarazić się entuzjazmem. 

Po lekturze człowiek autentycznie ma ochotę spakować walizkę i ruszyć na północ Europy. Książka działa jak najlepszy przewodnik kulturalny, który zachęca do podróży geograficznej i duchowej zarazem. Odkrywa przed nami mniej oczywiste kierunki i dzieła, a jednocześnie skłania do refleksji nad każdym detalem. 

Jest tu mnóstwo ciekawostek, zebranych i opracowanych przez autorkę. Jest przystępny język i storytellingowa struktura, dzięki której przez tę opowieść się płynie. Jest wreszcie pole do refleksji i wzbudzania ciekawości w odbiorcy. Rewelacja.

Autor: Aleksandra Janiszewska-Cardone
Tytuł: Śledź w soli. Północne szlaki sztuki 
Wydawca: Filia Literacka

Egzemplarz recenzencki

Komentarze

Copyright © zaczytASY